S. Martiño de Mondoñedo- Foz
A basílica de S. Martiño , na parroquia de S. Martiño de Mondoñedo no concello de Foz , está considerada a catedral máis antiga de España. Esta xoia, de orixe prerrománica, foi se do bispado de Mondoñedo durante anos. O actual edificio ten elementos arquitectónicos dos séculos X, XI, XII e os enormes contrafortes do XVIII. Ten planta basilical con 3 naves e tres ábsides. A súa historia comeza no século VI cando un grupo de cristiáns chegan fuxindo dende a provincia romana de Britania establecéndose en Galicia nun lugar que chamaron Bretoña, posiblemente na actual Sta. María de Bretoña (A Pastoriza- Lugo). Fundan un bispado que participou regularmente nos Concilios de Toledo. No s.IX os vikingos destruen Bretoña e o bispado trasládase ao que será S. Martiño, lugar ofrecido por Afonso III para fundar un mosteiro. Será sede de dous bispados do reino de Galicia: un trasladado de Dumio ( en Braga) e o de Bretoña ( en Lugo). Para os que gustan das lendas, mencionar que a fonte de Zapat...