Polo norte de Galicia

A estas alturas da primavera unha gran parte de España sufre sequía, e en moitos lugares, esta xa é grave . Na nosa terra, no país dos mil ríos , milleiros de regos e regatos, somos ben afortunados con esta abundancia de auga, que tantas veces non respectamos e coidamos como debéramos. Isto pensaba onte, á beira do Lambre , no concello de Irixoa . Este río nace en Pena de Uz , moi preto de Pena Fesa , en Monfero . Nos seus 15 km. de percorrido pasa polos concellos de Irixoa , Vilarmaior , Paderne e Miño , onde desemboca na Ponte do Porco . Nesta pequena área de descanso, río arriba, hai os restos da ponte vella que cruzaba o río, as ruinas do que debeu ser un gran muiño e máis adiante a represa feita para canalizar a auga para este muiño. Mirar o río, e escoitar o relaxante son da auga mentras penso nas imaxes de sequía que nos transmiten nos informativos e lembro aqueles versos de Rosalía: "Adiós ríos, adiós fontes, adiós regatos pequenos,..." A auga é vida, é un...

O monte de S Antón e arredores, no concello de Irixoa, son lugares cun toque mítico-sacro e poboados dende o megalitismo. Hai petróglifos, unha pedrafita-menhir, necrópole tumular, a capela,...que nos falan de emprazamentos de rituais ancestrais. A capela de S. Cosme ou de S. Antón, do s. XIII, está neste monte, a uns 500m. de altura sobre o val do Mandeo, a carón dos restos da que debeu ser unha fermosa carballeira, na que se celebran anualmente as romarías de S. Antón e S. Cosme. É unha mostra do románico serodio do rural galego que chama a atención polo macizo da súa construción na que non hai vanos que aporten luz. A portada con dobre arquivolta, lixeiramente apuntada, sobre dúas columnas de capiteis ornamentados e tímpano con tres figuras. Destacar tamén os 46 canzorros que soportan a cornixa con elementos xeométricos, cabezas de animais e rostros. Nesta ubicación impresionante, chama a atención que unha pequena xoia como é esta capela, teña un entorno nun estado de abandon...

O miradoiro do Pico de Vales está situado no monte Raño nas estribacións da Serra da Loba. É a cota máis alta do concello de Irixoa, pero tamén está moi preto de Monfero e Aranga. De feito no concello de Monfero teñen a ruta do Mirador de Pico de Vales. Con boa visibilidade as vistas son espectaculares. Boa escapadiña.